Hoe ga ik het beste om met iemand die altijd in de slachtofferrol kruipt?

Geplaatst op jan 14, 2021

Het kort-door-de-bocht antwoord

Er bestaat niemand die het van nature fijn vindt om altijd in de ‘slachtofferrol’ te kruipen. Diegene heeft dat niet in de gaten en wéét gewoon niet beter: door eerst stevig mee te veren, hierna subtiel aan te sturen op een eerste stap en tot slot een mooi toekomstbeeld te schetsen, kun je dit patroon doorbreken.

Stappenplan voor iemand die altijd in 'slachtofferrol' kruipt

Een persoon kruipt niet expres in een slachtofferrol. Iemand kan door ervaringen in het verleden een verdedigingsmechanisme hebben ontwikkeld. Hij of zij schiet in een slachtofferrol om erkend te worden.

Jouw natuurlijke reactie om een slachtoffer te helpen, is meestal om hem (of haar) mentaal door elkaar te schudden: “Kom op, denk positief! Zo erg is het allemaal niet!” Vaak maakt dit de situatie alleen maar erger.

In deze drie stappen ontdek je hoe om te gaan met iemand die vaak in de slachtofferrol kruipt:

Stap 1 | Meeveren, erkennen & compassie tonen

De eerste stap is knap tegen natuurlijk. In deze stap ga je meeleven en stel je je empathisch op. Je toont compassie: “Het is ook zeer vervelend. Je zit in een lastige situatie. Ik snap dat wel.” Het meeveren helpt om rust te brengen in de emotie van het slachtoffer. Én je erkent zijn gevoelens.

Stap 2 | Daag voorzichtig uit om te denken in mogelijkheden

Laat het ‘slachtoffer’ de kracht zien van zijn eigen invloed. Doe dit in het begin subtiel. Wanneer de situatie het slachtoffer diep raakt, heeft het geen zin om te vragen: “Wat zou je zelf aan deze situatie kunnen veranderen?” Het komt dan veel te snel dichtbij. Start eerder met: “Wat kunnen WE eraan doen om de situatie positief te beïnvloeden?” Daarmee lok je het slachtoffer uit om samen te denken in mogelijkheden. Wanneer het probleem diep zit, kan het zelfs nodig zijn om weer even terug te gaan naar stap 1: stevig erkenning bieden. En dan weer naar stap 2.

Stap 3 | Op naar het lonkend perspectief

‘Slachtoffers’ praten graag over wat ze niet willen. En jij gaat ze nu triggeren om de focus te leggen op wat ze wél willen. Vraag bijvoorbeeld: “Wat is er mooi en fijn wanneer de situatie opgelost zou zijn?’ Ofwel: je schetst een lonkend perspectief voor de ander. Je kan doorpakken met: ‘En wat moet daarvoor veranderen?’ Je zult zien dat het slachtoffer beetje bij beetje de hoop op een beter verleden opgeeft en samen met jou de toekomst in gaat.

Probeer het eens

Het kost even tijd, maar je maakt niet alleen het ‘slachtoffer’ blij – ook jezelf! Dit stappenplan is de aanjager van ‘omdenken op de werkvloer’. Wat kun je bijvoorbeeld doen om iemand bewust te maken van de noodzaak van een verandering? Check het hier.